على زمانى قمشه اى
389
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
السماء الذي يشابه ذنب السرحان ويسمى بالفجر الكاذب وانتشاره على الأفق وصيرورته كالقبطية البيضاء وكنهر سوراء بحيث كلما زدته نظرا أصدقك بزيادة حسنه » گفتنى است صاحب عروه در وقت فضيلت نماز مغرب شفق وحمره مغربية را يكى دانست ودر اينجا پيدايش حمره را بعد از فجر دانسته است . بديهي است اين دو كلام با هم تنافى دارند . زيرا حالات شفق وفلق يكسان مىباشند ولى در آغاز وانجام متعاكساند واينك توضيح سخن از زبان اختر شناسان : صبح وشفق « 1 » صبح ( فلق ) آن روشنايى است كه پيش از طلوع آفتاب پيدا مىشود شفق آن روشنايى است كه بعد از غروب آفتاب در جانب مغرب باقي ماند . صبح وشفق به شكل ، مشابهاند وبه وضع ، مقابل چه در ول پيدايش صبح روشنايى طولانى وبه انتهاى ضعف است وآن را « صبح كاذب » مىگويند ، بعد از آن روشنايى بر أفق پهن مىشود وآن را « صبح صادق » مىگويند . روشنايى مزبور بعد از آن به سرخى مىگرايد تا وقتي كه آفتاب طلوع كند وشفق به عكس است يعنى بعد از غروب آفتاب در أفق سرخى ظاهر مىشود بعد از بين مىرود وپس از آن سفيدى در صحنه أفق پهن مىگردد وسرانجام يك خط سفيد باريك طولانى - ( چون صبح كاذب ) مىگردد تا آن گاه كه به كلى نابود گردد .
--> ( 1 ) Twijishi crepuscutum